8. ตลาดศูนย์กายภาพฟื้นฟู – ตอนที่ 75
- โดย ดร. วิทยา มานะวาณิชเจริญ
- 18 มกราคม 2569
- Tweet

คณะกรรมการหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ [National Health Insurance] (บอร์ด สปสช.) ได้เห็นชอบให้ “คลินิกกายภาพบำบัด” เข้าร่วม (Participate) เป็นหน่วยบริการ ในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (= บัตรทอง [Gold card] 30 บาท) มาตั้งแต่เมื่อวันที่ 1 มกราคม 2564 โดยเริ่มต้นมีคลินิกกายภาพบำบัดร่วมนำร่อง (Pilot) 24 แห่ง
จากผลการดำเนินงาน (Performance) ปัจจุบันมีคลินิกกายภาพบำบัดทั่วประเทศ (Country-wide) เข้าร่วมเป็นหน่วยบริการในระบบบัตรทองกับ สปสช. แล้วจำนวน 58 แห่ง ช่วยให้ผู้ป่วย 4 กลุ่มโรค เข้าถึงการฟื้นฟูสมรรถภาพฯ (Rehabilitation) มากขึ้น โดยเฉพาะในช่วงระยะ 3 - 6 เดือน หลังจากอาการของผู้ป่วยพ้นระยะวิกฤต (Critical period)
หรือแพทย์ประเมิน (Assess) ให้พ้นการเป็นผู้ป่วยใน ที่เป็น “ช่วงเวลาทอง” (Golden period) ของการบำบัดรักษา เนื่องจากเป็นระยะสมองและระบบประสาท (Neurological system) ต่างๆ ของร่างกายมีความพร้อม (Readiness) ที่จะรับการฟื้นฟูสภาพ หากได้รับการบำบัด (Therapy)) ที่ถูกต้องและต่อเนื่อง ก็จะมีโอกาส (Chance) ทำให้ผู้ป่วยกลับสู่ภาวะปกติ (Return to normal) และสามารถลดความพิการ (Disability) ได้
สำหรับรูปแบบ (Model) ของการให้บริการ จะเป็นการเชื่อมต่อ (Link) บริการกายภาพบำบัด โดยมีโรงพยาบาลทำหน้าที่เป็นแม่ข่าย (Server) ให้กับคลินิกกายภาพบำบัด และประสานส่งต่อ (Refer) ผู้ป่วยที่อาการพ้นระยะวิกฤตหรือที่แพทย์ประเมินจำหน่ายจากผู้ป่วยใน ให้มารับทำการฟื้นฟูสมรรถภาพร่างกายต่อเนื่องที่คลินิกกายภาพบำบัด โดยมีหลักเกณฑ์การบริการกายภาพบำบัดแบบเข้มข้น (Intensive) ร่วมกับหน่วยบริการไม่เกิน 20 ครั้ง ใน “ช่วงเวลาทอง”
เลขาธิการสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) กล่าวว่าต่อว่า การจัดบริการฟื้นฟูสมรรถภาพฯ ในรูปแบบเครือข่ายบริการที่โรงพยาบาลร่วมกับคลินิกกายภาพบำบัดนั้น เป็นประโยชน์ (Beneficial) อย่างยิ่งทั้งแก่โรงพยาบาลเอง ที่ช่วยลดภาระงาน (Workload) บริการและความแออัด (Congestion) ของโรงพยาบาล ผู้ป่วยที่เข้าถึง (Access) บริการฟื้นฟูสมรรถภาพที่มีมาตรฐาน (Standard) และมีความสะดวก (Convenience) เพิ่มขึ้น
โดยวันนี้ สปสช. ขอเชิญชวนคลินิกกายภาพบำบัดทั่วประเทศที่มีอยู่กว่า 800 แห่งทั่วประเทศ (ข้อมูลจากสภากายภาพบำบัด) มาร่วมเป็นหน่วยบริการกับ สปสช. พร้อมขอให้โรงพยาบาลในระบบ สปสช. ประสานกับคลินิกกายภาพบำบัดในพื้นที่ (Local area) มาเป็นเครือข่ายบริการของโรงพยาบาล ซึ่งจะช่วยเสริม (Supplement) ศักยภาพ (Potential) การบริการกายภาพบำบัดให้แก่โรงพยาบาลได้
“ประชาชนอาจยังไม่ทราบว่าการทำกายภาพบัดบัดในผู้ป่วยบัตรทองใน 4 กลุ่มโรค วันนี้ผู้ป่วยมีทางเลือก (Alternatives) ในการเข้ารับบริการฟื้นฟูสมรรถภาพฯ แล้ว นอกจากการรับบริการที่โรงพยาบาลแล้ว ยังสามารถขอรับบริการที่คลินิกกายภาพบำบัดที่เป็นเครือข่ายของโรงพยาบาลได้ ซึ่งที่นี่ไม่เพียงแต่จะได้รับการฟื้นฟูสมรรถภาพฯ ตามมาตรฐานเช่นเดียวกับที่โรงพยาบาลแล้ว ยังมีความสะดวก ไม่แออัด และไม่ต้องรอคิวนาน (Long waiting time)” เลขาธิการ สปสช. กล่าว
แหล่งข้อมูล –
- http://www.medi.co.th/news_detail41.php?q_id=2322 [2026, January 17].
- https://en.wikipedia.org/wiki/Physical_medicine_and_rehabilitation [2026, January 17].